LEGENDA o:
Białej Myszy

Piława Dolna (staropol. Pilawa, niem. Peilau) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów. W języku staropolskim „piława” oznaczała strzałę. W dokumencie z 1219 roku, wydanym przez biskupa wrocławskiego Lorenza, miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej, staropolskiej formie: „Pilavia”. Zgermanizowana wersja słowiańskiej nazwy „Piława” to „Peilau”.

Wzmianka z 1367 r. mówi o starym majątku ziemskim należącym do Franciszka von Peterswalda, który otrzymał Górną, Dolną i Średnią Piławę od księcia Bolka II świdnickiego jako zastaw. W Piławie Dolnej istniało kilka folwarków. W jednym z nich – przy ul. Błotnistej 12 – powstał ok. 1650 r. renesansowy dwór, będący rezydencją komisarza policji Peistela. Wkrótce dwór ten stał się własnością rodziny von Seidlitzów i prawdopodobnie przez nich został przebudowany na barokowy pałac. W późniejszym czasie jeden z folwarków należał do rodziny Dierigów – właścicieli zakładów włókienniczych w Bielawie. Takich folwarków w Piławie było wiele. Legenda mówi, że jeden z sąsiadów takiego folwarku, zazdrosny o dobra innego, nawiedza go jako senna zmora.

„Zmorą nocną” czy też „zmorą senną” nasi wschodni sąsiedzi nazywają wizytę nierealnej osoby  lub ducha podczas snu. Ludzie wierzą, że zmora może przybrać różne postacie i jest naładowana negatywnymi emocjami. Wielu naukowców uważa zmory za efekt paraliżu lub bezdechu sennego. Uczucie porażenia mięśni w trakcie snu, z zachowaniem pełni świadomości, daje wrażenie utraty władzy nad własnym ciałem i osoba śpiąca nie wie, czy rzeczywistość, która ją otacza, jest snem czy jawą. Widzi rzeczy lub postacie, których nigdy by się nie spodziewała, słyszy i czuje każdy gest, ale nie może wykonać żadnego ruchu. Jest to dosyć częste zjawisko, ale że w dawnych czasach trudno było je wytłumaczyć, więc uważano je za nadprzyrodzone.